نوشته هایی که شاید بپسندید

آشنایی با زندگی زنبور عسل
داروی گیاهی فارنیک درمان جرب زنبور عسل

چرا زنبور ها در حال نابودی هستند؟

زنبورهای عسل مهمترین گرده افشان های میوه ها، سبزیجات، گل ها هستند. همچنین، محصولاتی مثل یونجه که غذای حیوانات اهلی ما هست را گرده افشانی می کنند. بیش از یک سوم محصولات کشاورزی جهان به گرده افشانی زنبورها بستگی دارد.

میوه ها در صورت وجود زنبورهای گرده افشان

میوه ها و سبزیجات با حضور زنبورها

میوه ها و سبزیجات در صورت نبود زنبور های عسل

میوه ها و سبزیجات بدون زنبورها

اما نکته ی قابل توجه این است که زنبورها غذای ما را آگاهانه گرده افشانی نمی کنند. زنبور ها به علت احتیاج به غذا در محیط حضور دارند و گرده افشانی می کنند.

زنبور ها تمامی پروتئین مورد نیاز خود را از گرده و تمام کربوهیدرات (قند) مورد نیاز خود را از شهد گل ها تامین می کنند.

در واقع زنبور ها در حین تغذیه، در حالی که از گلی به گل دیگر می روند، عمل گرده افشانی را انجام می دهند.

.در مناطقی از جهان که زنبور داری وجود ندارد یا مناطقی که تنوع گیاهی شان برای زنبور ها جذاب نیست، مردم با دست گرده افشانی می کنند و دستمزد دریافت می کنند. این افراد گرده ها را از گلی به گل دیگر با قلم مو منتقل می کنند.

گرده افشانی دستی خیلی هم غیر معمول نیست. اکثر تولید کننده گان گوجه فرنگی گلخانه ای، خودشان گل های گوجه را با ویبراتور دستی گرده افشانی می کنند. چرا که گرده گوجه فرنگی به صورت ایمن و محکم در داخل بساک (گرده دان) نگهداری می شوند و تنها راه آزاد کردن این گرده ها لرزاندن آن ها هست.

زنبور های بامبل (bumble bees) از معدود زنبورهای گرده افشانی هستند که می توانند درون گل بمانند و آن را بلرزانند. آن ها این کار را با لرزاندن عضله های پروازشان و با فرکانسی شبیه نت موسیقی (c) انجام میدهند. بنابراین آنها گل را به لرزه درمی آورند، صدا تولید میکنند و این صدا گرده ها را آزاد می کند و گرده ها روی بدن پرزدار زنبور جمع می شوند و زنبور آن ها را با خود به خانه می برند.

گرده افشانی دستی با قلم مو

گرده افشانی با ویبراتور

پرورش دهندگان گوجه فرنگی کندوهای حاوی زنبورهای بامبل را داخل گلخانه های خود قرار می دهند چراکه این زنبور ها گرده افشانی بسیار خوبی را برای گوجه فرنگی انجام می دهند.

بیشتر از ۲۰٫۰۰۰ نوع زنبور گرده افشان در دنیا وجود دارد که اغلب دوره زندگی خود را به طور مخفی مخفی درون زمین یا ساقه های توخالی می گذرانند. تعداد خیلی کمی از این گونه ها، مثل زنبورهای عسل در رفتارهای اجتماعی پیشرفت کرده اند.

زنبور های گرده افشان

هر کندو حدود 40 الی 50 هزار زنبور دارد. برخی زنبور ها قادر هستند که افراد مریض و آلوده را شناسایی و از کندو خارج کنند. همچنین زنبور ها رزین های طبیعی را که بسیار چسبناک هست را از سطح گیاهان تراشیده و جمع آوری می کنند و با خود به لانه می برند و با آن لانه های چند وجهی خود را معماری می کنند که ما به آن موم می گوییم.

موم یک ضد عفونی کننده و آنتی بیوتیک طبیعی است. موم به سرعت باکتری ها، قارچ ها و سایر میکروب های داخل کندو را از بین می برد.

13 سال پیش وقتی برای اولین بار در آمریکا گزارش شد که زنبورها در حال از بین رفتن هستند، مشخص بود که مشکلی اساسی وجود دارد.

رزین و پروپولین

دلایل از بین رفتن زنبورهای عسل

  • کاهش گیاهان گلدار و تغذیه ضعیف زنبورها

در آمریکا زنبورها از زمان جنگ جهانی دوم رو به کاهش شدید بوده اند. در مقایسه با سال 1945 تا کنون تعداد کندوها نصف شده اند و دو میلیون کندو کاهش پیدا کرده است. این به دلیل تغییر روش های کشاورزان از جنگ جهانی دوم به بعد می باشد.

کاشت محصولات پوششی مانند شبدر و یونجه متوقف شد. این گیاهان به طور طبیعی از طریق باکتری های همزیست ریشه هایشان نیتروژن موجود در هوا را در خاک تثبیت می کنند. به جای کاشت این گیاهان پوششی شروع به استفاده از کودهای شیمیایی کردند. گل های یونجه و شبدر غذای بسیار مغذی برای زنبورها هستند.

برای کنترل علف های هرز به طور وسیع شروع به استفاده از علف کش های شیمیایی کردند. بسیاری از این علف ها، گیاهان گلدار هستند که زنبورها برای زنده ماندن به تغذیه از آن ها احتیاج دارند.

در آمریکا کشاورزان شروع به کاشت مزارع بزرگ تک محصولی مثل ذرت کردند که غذای مناسبی برای زنبورها نیستند.

باغاتی مانند بادام که برای گرده افشانی و تولید محصول نیازمند زنبورها هستند در حال گسترش هستند ولی زنبورها روز به روز در حال از بین رفتن هستند و در آینده این باغات مشکل جدی برای گرده افشانی خواهند داشت.

  • آفت کش ها

بعد از جنگ جهانی دوم کشاورزان شروع به استفاده از آفت کش های شیمیایی به مقدار زیاد کردند و این کار به امری واجب تبدیل شد. چون به علت تک کشتی های ایجاد شده غذای فراوان در اختیار آفات بود و از طرفی دشمنان طبیعی آن ها از بین رفت بدین ترتیب آفات به سرعت جمعیتشان بیشتر شد و پایین آوردن جمعیت آن ها الزامی بود. و کشاورزان بیشتر و بیشتر به سموم شیمیایی وابسته شدند.

اخیرا محققان دانشگاه “Penn State” شروع به تحقیق روی باقیمانده سموم در دانه های گرده ای که زنبورها به عنوان غذا با خود به کندوهایشان حمل می کنند کردند. آن ها دریافتند که هر نمونه ی گرده که مورد بررسی قراردادند به حداقل 6 آفت کش قابل شناسایی آلوده هستند. این آفت کش ها شامل تمامی گروه های حشره کش، علف کش، قارچ کش و … بودند. دانه های گرده حتی حاوی برخی ترکیبات بودند که به عنوان ماده همراه آفت کش ها در فرمولاسیون آن ها به کار می روند. این ترکیبات برای زنبورها گاها بسیار سمی تر از خود آفت کش هستند.
این زنبورهای کوچک آینه ای هستند که نشان میدهد چه مقدار از این سموم شیمیایی از طریق غذا به بدن ما سرایت می کند.

یکی از پرمصرف ترین نوع این آفت کش ها نئونیکوتینوئید ها هستند که مکانیسم اثر سیستمیک داشته و به داخل شیره گیاهی نفوذ کرده و در کل گیاه پخش می شود. با نیش زدن حشرات آفت و مکیدن مقدار اندکی از شیره آوند های گیاه، این دسته از سموم وارد بدن حشرات شده و موجب مرگ آن ها می شوند.

اگر یکی از این سموم نئونیکوتینوئیدی در غلظت بالایی (مثل مصرف در خاک) استفاده شود، مقدار کافی از آن توسط گیاه جذب شده و در همه جای گیاه پخش می شود و به شهد و گرده می رسد. زنبوری که از این شهد و گرده تغذیه کند، دوز بالایی از آفت کش را دریافت می کند و دچار تشنج شده، به خود میپیچد و می میرد.

در مواردی که فقط بذور هنگام کاشت با این سموم آغشته شوند، دوز خیلی کمی از این سموم به گرده و شهد می رسد. در این صورت ممکن است زنبور ها مسموم یا گیج شوند و مسیر بازگشت به کندو را پیدا نکنند.

توضیح : در فیلم هیچ اشاره ای به سمپاشی برگ های محصولات کشاورزی با این سموم نشده است. و گویا در کشور آمریکا استفاده ی خاکی و آغشته کردن بذرها مرسوم هست.

اما در کشور ما به راحتی این سموم را بر روی شاخ و برگ گیاهان مختلف می پاشند و آفات را کنترل می کنند و حشرات مفید مانند زنبورها می توانند به طور مستقیم با این سموم مسموم می شوند.

  • پارازیت ها و بیماری ها

کنه واروآ (Varroa destructor) دشمن شماره یک همه زنبورهای عسل می باشد. انگلی بزرگ و خونخوار که سیستم ایمنی زنبور ها را ضعیف کرده و ویروس ها را منتشر می کند.

ما نمیدانیم زنبوری که یک انگل بزرگ بر روی خود دارد چه حسی دارد!!! نمی دانیم وقتی زنبورها بدنشان توسط ویروس ها مورد حمله قرار بگیرد چه حسی دارند!!!

اما خودمان زمانی که به ویروس آنفولانزا مبتلا هستیم را تجربه کرده ایم. میدانیم که چقدر سخت هست تا خودمان را به فروشگاه برسانیم تا مواد غذایی تقویت کننده تهیه کنیم. چه حالی داشتیم اگر در یک بیابان تهی از مواد غذایی زندگی می کردیم و باید مسافت بسیار طولانی طی میکردیم تا به فروشگاه برسیم. و در آنجا مواد غذایی دارای مقدار زیاد سم عصبی مصرف میکردیم و انقدر حالمان بد می شد که نتوانیم راه خانه را پیدا کنیم. این همان دلایلی هست که عامل مرگ زنبور ها می شود.

این موارد فقط مختص زنبور عسل ما نیست. گونه های بسیاری از زنبورهای زحمتکش وجود دارند که گرده افشانی میکنند. این زنبورها پشتیبان زنبور های عسل ما هستند. این زنبورها عمل گرده افشانی کامل را در کنار زنبورهای عسل بیمه می کنند. ما به همه گونه های زنبور هایمان احتیاج داریم.

 

.

.

.

پس با این شرایط وخیمی که برای زنبورهایمان ایجاد کرده ایم باید چه کنیم؟

جای امیدواری همچنان وجود دارد. هر کدام از ما می توانیم به دو صورت بسیار آسان به زنبورها کمک کنیم.

  • گل هایی که زنبورها دوست دارند بکاریم
  • این گل ها را با آفت کش های شیمیایی آلوده نکنیم

در اینترنت جست و جو کنید و گل هایی که بومی محل زندگی شماست را در گلدان یا باغچه دم در خود بکارید. از شهرداری ها بخواهید در پارک ها گل های مناسب زنبورها را به طور متناوب در طول فصل فعالیت زنبورها بکارند.

باید مزارع را از تک کشتی خارج و به صورت چند کشتی در بیاوریم (در کشور ایران به علت خرده مالکی بودن مزارع، تنوع کشت بالا می باشد و مشکل اصلی مصرف سموم شیمیایی بالا می باشد).

حاشیه و پرچین های مزارع را گلکاری کنیم.

وقتی زنبورها به منابع غذایی مناسب و مغذی دسترسی داشته باشند، ما نیز به منابع غذایی کافی دسترسی خواهیم داشت.

bees-polination

منبع : سایت TED