زنبور پارازیتوئید Encarsia formosa

نحوه پارازیته کردن سفید بالک توسط زنبور پارازیتوئید Encarsia formosa (منبع : شرکت کوپرت)

این زنبور پارازیتوئید سفید بالک می باشد و حدود 0.6 میلی متر طول دارد. رنگ سینه سیاه و رنگ شکم زرد می باشد. تخم های خود را درون بدن پوره های سن 2 الی 4 سفید بالک ها قرار می دهد و نوزادانشان پس از خروج از تخم از درون بدن سفید بالک تغذیه کرده و مراحل رشد خود را سپری می کنند و در نهایت سفید بالک کشته شده و زنبور بالغ از درون آن خارج می شود.

همه بالغ ها ماده هستند که هر کدام می توانند تا 200 سفید بالک نابالغ را پارازیته کنند.
طول زندگی این پارازیتوئید ها تقریبا 3 هفته در مرحله نابالغ هست و با احتساب بالغ ها 1 ماه می شود.
شرایط بهینه : دمای 20-25 سانتی گراد و رطوبت 70 درصد یا کمتر. این شرایط بهینه هست و پیش نیاز برای اجرای یک برنامه کنترل بیولوژیک نیست.

شفیره سفید بالک گلخانه 10 -14 روز بعد از پارازیته شدن سیاه رنگ می شود و پس از دو هفته دیگر حشره کامل زنبور از داخل شفیره سفید بالک خارج می گردد.

پارزیتیسم انکارسیا روی عسلک پنبه (Bemisia ) همانند سفیدبالک گلخانه موثر نیست. Bemisia  های پارازیته شده قهوه ای رنگ شده و به سادگی قابل تشخیص نیستند. برای کنترل Bemisia با زنبور انکارسیا نیاز هست که نسبت های بالاتری از زنبور رهاسازی شود.

Encarsia formosa
پارازیتوئید سفید بالک

دماهای پایین تر، تولید مثل و رشد و نمو را مختل میکند برای مثال در دماهای پایین تر از 16.5 درجه سانتیگراد زنبور ها پرواز نمی کنند.
شفیره پارازیته شده سفید بالک گلخانه کاملا سیاه می شود ولی شفیره Bemisia tabaci پارازیته شده قهوه ای می شود.

شفیره زنبور پارازیتوئید انکارسیا فورموزا

شفیره سفید بالک گلخانه پارازیته شده با زنبور پارازیتوئید Encarsia (بالا) شفیره Bemisia (پایین)  (منبع)


توصیه های کاربردی :

  • قبل و بعد از رهاسازی زنبور ها از مصرف سموم با باقیمانده خطرناک و طولانی مدت علیه زنبورها اجتناب گردد.

(برای دریافت جزئیات اثرات جانبی سموم مختلف علیه عوامل بیولوژیک مختلف به اطلاعات ارایه شده توسط سایت شرکت Koppert  و شرکت Biobest  مراجعه فرمایید)

  • مانیتورینگ مراحل مختلف رشدی سفید بالک و تعیین روند تغییرات جمعیت. این کار به تعیین زمان و محل رهاسازی زنبور کمک می کند.
  • بلافاصله بعد از این که اولین علائم وجود سفید بالک دیده شد، زنبور رهاسازی شود. یا می توان قبل از آلودگی طی فواصل زمانی مشخص به عنوان پیشگری از آلودگی نیز رهاسازی کرد.
  • اگر جمعیت سفید بالک قبل از رهاسازی بسیار زیاد باشد بهتر است با آفت کش های کم خطر برای زنبور، جمعیت را کاهش داد.
  • در فاصله بین ماه های آذر الی اسفند که نور و دمای کافی وجود ندارد رهاسازی انجام نشود. مگر این که نور و دمای کافی تامین شود.
  • بسته های زنبور در محل های سایه دار گیاه نصب شوند تا از تابش مستقیم آفتاب در امان باشند.
  • بسته ها تقریبا به طور مساوی پخش شوند اما در محل هایی که سفید بالک دیده شده است بیشتر نصب گردد.
  • در صورت امکان بسته هایی که تعداد کمتری زنبور در واحد دارند تهیه شود تا بتوان در تعداد نقاط بیشتری در واحد پخش شوند.
  • از حذف برگ های دارای شفیره های پارازیته شده ی نابالغ در حین هرس جلوگیری کنید.
  • در سبزیجات، تا زمانی که 80 درصد شفیره ها سیاه رنگ نشده اند، رهاسازی را ادامه دهید. در گیاهان حساس به سفید بالک مثل گوجه فرنگی و بادمجان از طریق رهاسازی با نرخ بالا و تکرار در فواصل زمانی کوتاه میتوان کنترل خوب را شاهد بود.
  • در طول فصل گرم نیز که سفید بالک ها از بیرون به داخل گلخانه ها پناه می آورند، نیاز هست که رهاسازی افزایش یابد.
  • کارت های زرد چسبنده باید ابتدا از گلخانه حذف شوند زیرا به شدت زنبور ها را نیز به خود جلب می کنند. برای پایش تریپس از کارت آبی استفاده کنید. اگر مجبور هستید از کارت های زرد برای پایش پشه های قارچ استفاده کنید فقط دو روز در هفته آن ها را آویزان کنید.
  • اگر مورچه وجود دارد باید کنترل شوند چون به خاطر عسلک از سفید بالک ها در مقابل شکارگر ها و پارازیتوئید ها محافظت می کنند. از مواد منع کننده یا بوریک اسید برای کنترل مورچه ها استفاده کنید.
  • اگر عسلک زیاد باشد برای پارازیتوئید خوب نیست چون وقت زیادی را برای تمیز کردن خود صرف می کند. شست و شو با آب و صابون با حداکثر فشار ممکن برای کاهش مقدار عسلک می تواند کمک کند.
  • این زنبور برای گلخانه ها و فضاهای داخلی ساختمان هایی که نور کافی دارند توصیه می شود و برای فضای باز خارج توصیه نمی شود.